|
NETWORK (AĞ) KAVRAMLARI
Bilgisayar ağı,
bilgisayar ve benzeri sayısal
sistemlerin belirli protokol altında
iletişimde bulunmasını sağlayan
sistemdir.Ağ üzerindeki
bilgisayarlar, birbirlreinden çok
uzakta olsalar bile aynı protokol
sayesinde karşılıklı
çalışabilirler.Karşılıklı çalışma,
ağ üzerindeki iki sistemin
uygulamaya dönük ortak prosesler
yürütmesi olarak tanımlanabilir.
Bigisayar ağı ,
genel olarak geniş bir anlama
sahiptir.Bir ofis içerisindeki bir
bigisayar ve bir yazıcının bir HUB
cihazı üzerinden bağlanıp belirli
bir protokol altında
haberleşmeleride bir ağ
oluşturur,tün dünyaya yayılmış
internette bir ağdır.Ağın büyüklüğü
ne olursa
olsun,kapsamında,iletişimde
bulunacak uç sistemler,ağı oluşturan
HUB,Switch,Router gibi ağ cihazları,kablolama
alt yapısı vardır.
Komple Ağın
Parametreleri
Komple bir ağ,LAN,Kampüs
ağı,WAN ve uzak bağlantılar olarak
adlandırılan dört ayrı parçadan
oluşur.
-LAN
-Kampüs Ağ
-WAN
-Uzak Bağlantı
Her bir parçanın kendisine ait
teknoljileri ve standartları vardır.
-LAN (Local Area
Network) Yerel Alan Ağı
LAN'larda temel özellik,
sistemlerin aynı ortamda veya
birbirlerine yakın olmalarıdır. Bu
nedenle sistemler arasında
kullanılacak kabloların seçiminde
büyük bir esneklik vardır ve
kablolama alt yapısı bir kez
kurulduktan sonra maliyetsiz bir
iletim ortamı sağlar. En basitinden
HUB ile LAN kurulabilir.Şekil 1'de 1
HUB ve Switch'den oluşan bir ağ
görülmektedir.
LAN uygulamasında yüksek
hızlara çıkılabilir; kullanılan
teknolojiye göre 10, 16, 100, 155,
622 Mbps ve 1 Gbps hızında band
genişliğine sahip olunabilir.
Uygulamaya bağlıolarak
seçilebilecek LAN teknolojileri
(birkaçı birarada bulunabilir):
-Ethernet (10 Mbps, 100 Mbps,
1 Gbps)
-Token Ring (4, 16, 100 Mbps)
-FDDI (100 Mbps)
-ATM (155 Mbps, 622 Mbps, 1.2
Gbps)
LAN uygulamalarında
biraz da maliyetin düşük olması
nedeniyle Ethernet teknolojisi yoğun
olarak kullanılmaktadır.LAN omurga
kurulmasında ATM ve FDDI
teknolojileri seçimlik olabilmekte
endüstriyel uygulamalarda Token Ring
seçimlik olabilmektedir.
-Kampüs Ağı
Kampüs ağ LAN benzer
özelliklere sahiptir; farkı, daha
uzak mesafe gereksinimi ve birden
çok LAN'ı içerebilmesidir.Adı
üstünde üniversite kampüsleri gibi
sınırlı bir alana dağılmış binalar
içerisindeki bilgisayarları,
LAN'ları birbirine bağlamak için
kullanılır; omurga (backbone) ağ, bu
iş için kurulan ve tüm kampüsü
dolaşan çatı durumundadır. Kablo
seçiminde LAN uygulamasındaki gibi
esneklik yoktur denilebilir; daha
uzak mesafelere gidileceği için
bakır kablo yerine fiber optik kablo
kullanılması gerebilir.Kampüs
uygulamarında LAN'lardaki hızlara
çıkılabilir.
Genelde LAN ürünleri
kullanılsa da mesafenin yetmediği
durumlarda
WAN bağlantılara da ihtiayaç
duyulur. Kampüs ağı uygulamasında
kullanılan teknolojiler:
-ATM (34,155, 622 Mbps,
1.2 Gbps)
-FDDI (100 Mbps)
-Ethernet (100 Mbps, 1 Gbps)
-E1, PR1, E3 WAN
bağlantısı (2 Mbps, 34 Mbps)
Şekil 2 Kampüs Ağı uygulaması
-WAN (Wide Area Network)
Geniş Alan Ağı
WAN bağlantısı
birbirinden çok uzakta olan kampüs
türü ağları ve LAN'ları birbirine
bağlar. WAN uygulamasunda anahtar
sözcükler mesafe, band
ğenişliği ve aradaki iletişim
ortamının Türk Telekom gibi
şirketten kiralanmasıdır.
İletişim ortamı, band genişliği
sınırlıdır ve band genişliğine göre
ücret ödenir; dolayısıyla en iyi
şekilde kullanılmalıdır.
WAN bağlantısı için çok
değişik seçenekler vardır. Göreceli
olarak düşük hızlı (33.6 Kbps,56
Kbps) telefon hattı üzerinden
yapılabilen bağlantıdan tutun da 2
Mbps veya daha yüksek hızlarda
bağlantı yapılabilmektedir.
WAN bağlantılarında kullanılan
teknolojiler ve standartlar:
-Analog hat (kiralık ve çevrimiçi
(dial up) )
-X.25
-SMDS
-FR
-Switched 56K
-ISDN (BRI,PRI hizmetleri)
-WAN-ATM
-xDSL (ADSL, VDSL,...)
-Kablolu TV üzerinden
-Uzak
Bağlantı (Remote Connection)
Uzak bağlantı tek bir
bilgisayarın veya küçük bir ofiste
bulunan bilgisayar grubunun merkezi
yere bağlanmasıdır; WAN'ın bir
parçası olarak düşünülebilir; temel
özellik birkaç kullanıcı olması ve
iletim ortamı olarak büyük band
genişliği gerektirmesidir. WAN
bağlantısından farkı, orada olduğu
gibi LAN'ları değil de uzaktaki
kullanıcıların merkezi yerdeki
sistemlere bağlanmasını sağlar.
Örneğin evden yapılan Internet
bağlantısı bir uzak bağlantı
uygulamasıdır.
Uzak bağlantılarda genel
iletişim ortamı olarak Türk Telekom
veya GSM operatörlerinin sunduğu
telefon iletişimi kullanılır.
Uzak bağlantılarda kullanılan
teknoloji ve standartlar:
-Analog Hat (33,6, 56 Kbps)
-X.25 (göreceli olarak düşük hız)
-ISDN (BRI:128 Kbps, PRI:2 Mbps)
-ADSL (1.5-8 Mbps alış(download),
16-576 Kbps veriş(up load)
OSI Başvuru Modeli
(OSI Refence Model )
Osı başvuru modeli ISO
tarafından tanımlanmış ve ağ
uygulamasında kullanılan örnek bir
modeldir;her ne kadar pratikte
birebir uygulanmasa da,diğer tüm
mimariler OSI başvuru modeli baz
alınarak açıklanır.Ayrıca anahtar
(Switch),HUB,yönlendirici
(Router),geçityolu (Gateway) gibi ağ
cihazlarının fonksiyonu OSI başvuru
modeline dayanılarak açıklanır.
OSI başvuru
modeli,ağdaki bir uç sisteminin veya
ara cihazın ağ üzerinden iletişim
yapabilmesi için sahip olması
gereken işlevleri tanımlar.Model, 7
katmana ayrılmıştır.Her
katman,girişi,çıkışı ve görevi
belirli olan modüler yapıya
sahiptir.
Bir uç sistemde,örneğin
internet'e bağlı PC'de OSI'nin
tanımladığı tüm katmanlara ait
işlevlere gereksinim duyulurken,ağ
cihazları genel olarak ilk bir kaç
katmana ait işlevlere sahiptir.
Örneğin bir yönlendirici
(router) ilk üç,bir anahtar cihazı
ilk iki katmanına aiy fonksiyonlara
sahiptirler.
OSI başvuru modelinde
herbir katmana atanan görevler
şöyledir:
7-Uygulama Katmanı (Aplication
Layer)
Kullanıcının
çalıştırdığı uygulama programları
doğrudan bu katmanda
tanımlıdır:Dosya aktarımı
(FTP),elktronik mektuplaşma
(e-mektup),ağ yönetimi
(SNMP),ınternet hizmetlerine erişim
programları...
6-Sunuş Katmanı (Presentation
Layer)
Bilginin iletimde
kullanılıcak biçimini düzenlenmesini
sağlar.Sıkıştırma/açma,
şifreleme/şifre çözme,EBCDIC-ASCII
dönüşümü ve ters dönüşümü gibi
işlevlerin yerine getirilmesini
kapsar.
5-Oturum katmanı (Session Layer)
Uçdüğümler arasında
gerekli oturumun kurulması,
yönetilmesi ve sonlandırılması
işlerini kapsar.İletişimin mantıksal
sürekliliğinin sağlanması için,
iletişimin kopması durumunda bir
senknorizasyon noktasından
başlayarak iletimin kaldığı yerden
devam etmesini sağlar.
4-Ulaşım Katmanı (Transport Layer)
Bilginin son alıcıda her
türlü hatadan arındırılmış olarak
elde edilmesini sağlar.Ulaşım
katmanın oluşturduğu bilgi
bloklarına bölüm (segment)
denir.
3-Ağ Katmanı (Network Layer)
Veri paketlerinin bir
uçtan diğer ucaağdaki çeşitli
düğümler (yönlendirici, geçityolu)
üzerinden geçirilip yönlendirilrek
alıcısına ulaşmasını sağlayan
işlevlere sahiptir.Buradaki bilgi
bloklarına paket adı
verilir.İnternet 'in protokol kümesi
olan TCP/IP'de IP protokolu bu
katmana ait bir protokoldür.
2-Veri Bağı Katmanı (Data Link
Layer)
Gönderilecek bilginin
hatalara bağışık bir yapıda lojik
işretlere dönüştürülmesi,alıcıda
hataların sezilmesi,
düzeltilemiyorsa doğrusunun elde
edilmesi için göndericinin
uyarılması gibi işlevleri
vardır.gönderilen/alınan lojik
işaret bloklarına çerçeve
(frame)denir.(HDLC,SDLC...)
1-Fiziksel Katman (Physical Layer)
Verinin fiziksel olarak
hat üzerinden aktarılması için
gerekli işlevleri kapsar.Bu katman
için tanımlanan standartlar taşıyıcı
işaretin şekli,verici ve alıcı
konumundaki uç noktaların
elektriksel ve mekanik özelliklerini
belirler.kablo,konnektör
standartları bu katmanda
yapılır.(UTP,RJ45,RS,232C,V.35...)
Ağ Cihazları
Ağ cihazları, uç sistem
konumunda olan bilgisayar ve benzeri
sayısal sistemlerin birbirleriyle
karşılıklı çalışmalarını, iletişim
yapmalarını sağlayan ara
cihazlardır.Bir ağ bulutu bu tür
cihazların birbirlerine
bağlanmasıyla oluşur.Ağ cihazlarının
en basiti ağ kartı (NIC) ve HUB'dır.
-Ağ Kartı (Network Interface Card)
-HUB
-Anahtar (Switch)
-Yönlendirici (Router)
-Geçityolu (Gateway)
-Güvenilk Duvarı (Fire Wall)
-Modem
-Erişim Sunucu (Acess Server)
-Ortam Dönüştürücü (Transciever)
-Internet Paylaştırıcı
Ağ Kartı
Ağ kartı, üzerinde ağ
portu olmayan standart
bilgisayarlara takılan en basit ağ
cihazıdır.Örneğin bir PC'yi Ethernet
ağa bağlamak için PC üzerine
Ethernet ağ kartı takılmalı ve
bilgisayar sürücü programı
yüklenmelidir.Her teknolojiyi ve
hızı destekleyen ağ kartları
mevcuttur.
Ağ
kartları,bağlanacakları ağ
cihazlarının portları ile aynı
teknolojide ve hızda
olmalıdır.Örneğin 100 Mbps Ethernet
portları olan bir HUB'a, 100 Mbps
hızında bir Ethernet kartı ile
bağlantı yapılabilir.Bazı kart ve
cihaz üzerindeki portlar
"autosense"özelliğine sahiptir;bu
özellik karşı tarafın hızına uyum
sağlayabileceğini belirtir.Ancak
teknolojileri yine de aynı
olmalıdır.
HUB Cihazı
HUB, en yalın ağ
cihazıdır;kendisine bağlı olan
sistemlere paylaşılan bir yol
sunar.HUB'a bağlı tüm sistemler aynı
yolu kullandığı için, aktarım yapmak
isteyen bir çok bilgisayar olsa da
aynı anda tek bir iletim
yapılabilir; diğerleri yolun boş
olmasını beklemelidir.
HUB'lar 8, 12, 16 ve
24portlu olarak üretilirler. bu
portladan bir veya ikisi 100 Mbps
gibi yüksek hızlı iken,diğerleri
genelde 10 Mbps hızında olur.yüksek
hızlı portlarda ya omurga
bağlantısında ya da sunucu
bilgisayar bağlantısında kullanılır.
Anahtar
Cihazı (Switch)
Switch,kendisine bağlı
sistemleri anahtarlamalı bir yol
ortamı sunar;aynı anda birden çok
iletim yapma olanağı vardır.İki
bilgisayar iletişimde bulunurken,
diğerleri de kendi aralarında
haberleşebilirler.HUBcihazından
farkı,kendisine bağlı sistemlere
paylaşılan değil de anahtarlamalı
bir yol sunmasıdır.Böylece yüksek
başarım elde edilir.
Switch cihazları
Ethernet Switch, ATM Switch gibi
üretildikleri teknoloji ile anılır.
Switch'ler
8,12,16,24,36 portlu veya şaseli
üretilirler.şaseli switch'lerde boş
yuvalar vardır ve gereksinime göre
port modüleri takılır.
Anahtar kullanılırsa
aynı anda birden çok çift bilgisayar
haberleşebilir.Buna atanmış yol
ugulaması denir.Eğer HUB
kullanılırsa, HUB'ın ortak yol
felsefesinden dolayı aynı anda tek
bir iletişim yapılır.
Yönlendirici (Router)
Router bir yönlendirme
cihazıdır; genel olarak LAN-WAN
bağlantısnda veya vLAN'lar arası
bağlantılarda kullanılır.
Üzerlerinde LAN ve WAN bağlantıları
için ayrı ayrı portlar bulunur.
Örneğin, en basitinden bir Router 1
tane LAN,1 tane (veya 2 tane) WAN
portuna sahiptir. Şaseli router'lar
da vardır; şase üzerindeki boş
yuvalara gereksinime göre LAN ve WAN
port modülleri takılır. Genelde
ISP'lerde bu tür router'lar
kullanılır.
Router'larda koşan
ROS=Router Operating
System(Yönlendirci İşletim Sistemi)
önemlidir; ağda kullanılan protokol
kümesini destekliyor olması gerekir.
Bu amaçla TCP/IP ağlarda
kullanılacak router'da IP yazılımı,
Netware ağlarda da IPX yazılımı
yüklü olmalıdır.
Güvenlik
Duvarı (FireWall)
Güvenlik duvarı özel ağ
ile İnternet arasına konan ve
istenmiyen erişimleri engelleyen bir
sistemdir; bununla ağ güvenliği
sağlanmaya çalışılır ve erişim
hakları düzenlenir. Güvenlik
duvarının sistem üzerinde tam olarak
etkili olabilmesi için, ağ ortamı
ile İnternet arasındaki trafiğin
güvenlik duvarı üzerinden
geçirilmesi gerekir.
Güvenlik duvarlarının
tercih edilmesi için en büyük
nedenlerden biride adres dönüşüm
(NAT, Network Address Translation )
özelliğidir. Sadece tek bir IP
adresi ile tüm ağ kullanıcıları
İnternet'e çıkabilir ve yerel ağ
ortamındaki IP adresleri tamamen
İnternet ortamından yalıtılmış
şekilde kullanılabilir.
Güvenlik duvarı görevi
gören sistemlere, virüs tehlikesini
algılayacak ve bunları engelleyecek
yazılımlarda yüklenebilir. Böylece
e-mail veye başka şekillerde ağa
gelebilecek virüs tehlikesi için
koruma alınmış olunur.
Güvenlik duvarının
konfigürasyonu belirli bir
stratejiye göre hazırlanır;
kurulmadan önce ne tür bilgilerin
korunacağı , ne derecede bir
güvenlik uygulanacağı ve
kullanılacak güvenlik algoritmaları
önceden belirlenir.
Güvenlik duvarlarında strateji için
iki farklı yol vardır:
-Engelleme
Belirli hizmetler
dışında tüm sistem erişiminin
engellenmesi
-Serbest bırakma
Belirli hizmetler
dışında tüm sistem erişiminin
serbest olması
Bir güvenlik duvarı
ayarları yapılırken, temelde bu iki
yöntemden
biri seçilir;hangisinin seçileceği
uygulamaya dayanılarak belirlenir.
Modem
Cihazı
Modem cihazı, analog
hatlar üzerinden sayısal veri
aktarımı yapılmasını sağlayan bir
uzak bağlantı ağ cihazıdır.Bir
PC'nin telefon hattı üzerinden
merkezi bir yere bağlanması için de
kullanılır, bir LAN'ın analog bir
hat üzerinden WAN bağlantısının
yapılmasında da kullanılır.
Ev'lerden yapılan
Internet bağlantılarında kullanılan
modemler, telefon şebekesinin
sağladığı ortamdan 33.6 Kbps
oranlarında band genişliği
sunarlar.Ancak ADSL şebeke çok daha
yüksek hızlara imkan vermektedir.
Bir ADLS modem 2Mbps alış, 64 Kbps
veriş hızında iletişim ortamı
sunabilmektedir.
Komple bir LAN'ın WAN
bağlantısında analog hat (ortam)
kullanılıyorsa, hat ile router
arasında bir modem
yerleştirilmelidir.Ancak burada
kullanılan modemler, temelband
(baseband)modemlerdir ve band
genişliği analog hattı destekleyecek
hızda olmalıdır.Örneğin 2Mbps'lik
analog kiralık hat için 2 Mbps
hızını destekleyen temelband modeme
gereksinim vardır.Yukarıda bir
modemin önden ve arkadan görünüşü
görülmektedir.Ön panelde, modem o
andaki çalışma modunu gösteren durum
ışıkları; arka panelde ise bağlantı
portları vardır.
Erişim
Sunucu (Acess Server)
Erişim sunucu, LAN'lar
uzak bağlantıların
gerçekleştirilmesi için kullanılır;
iki nokta arasında bir iletişim
kanalı oluşturulur.Çevrim-içi
bağlantı ile yapılan Internet
erişimlerierişim sağlayıcılar
üzerinden olmaktadır.
Uygulama, erişim
sunucular ile yönlendiriciler
birleştirilip tek şase içerisinde
üretilebilmektedir.Böylece tek bir
cihaz ile hem uzak erişim için
gerkli ortam sunulmakta hemde
yönlendirici özellikleri
kazandırmaktadır.
Ortam
Dönüştürücü (Transciever )
Ortam
dönüştürücüler,farklı fiziksel ara
yüze sahip uçların birbirine
bağlanması için kullanılır.Örneğin,
biri bakır, diğeri fiber kablo için
olan 10 Base-T ve 10 Base-F
özellikteki uçların birbirine
bağlanması için ortam dönüştürücü
kullanılır; veya AUI, MII arayüzlü
Ethernet portları RJ45'e dönüştürmek
için de ortam dönüştürücü
kullanılır.
Aşağıda, 10 Mbps
Ethernet için bir tarafı AUI, diğer
tarafı sırasıyla ST Fiber Rj45 ve
BNC konnektöre sahip üç tane ortam
dönüştürücü görülmektedir.
Esnek bir bağlantı
arayüzü sunmak isteyen üreticiler,
özellikle yönlendiricilerin LAN
portunu RJ45 konnektörlü değilde AUI
arayüzü üretmektedirler.Bir ortam
dönüştürücü kullanılarak gereksinim
duyulan arayüze dönüşüm
yapılmaktadır.
Internet Erişim
Paylaştırıcı (Internet Shuttle
)
Internet Erişim
Paylaştırıcılar yerel ağa bağlı
bilgisayarların tek bir Internet
bağlantısıyla Internet'e
erişimlerini sağlarlar; küçük
ofisler veya birden çok
bilgisayarların olduğu ev
kullanıcıları için uygun bir çözüm
sunarlar; bir bağlantıyla birden çok
kullanıcı Internet'e
çıkabilir.kısaca Internet Erişim
Paylaştırıcılarıyla,
-Telefon hattı üzerinden
modem bağlantısıyla birden çok
kullanıcı Internet'e çıkabilir.
-Tüm bilgisayarlarda tek
bir IP adresi kullanılarak erişim
yapılabilir.
-İçerisine mail- sunucu
olanlarda vardır.
-Telefon hattı, kiralık
hat veya ISDN ile bağlantı
sağlanabilir.
-Ağda kullanılan işletim
sistemlerinden bağımsızdır; ağ
LINUX, UNIX veya windows tabanlı
olabilir.
-Ağdaki herhangi bir
kullanıcı bilgisayarını açtığında
kendiliğinden sanal IP adresi
ataması yapılır.
Internet erişim paylaştırıcı
kullanılarak küçük bir ofisin
Internet bağlantısı veya bir
Internet Evi'nin ağını kurmak için
aşağıdakiler gereklidir:
-Ethernet LAN
-Modem
-Hat: telefon hattı,
kiralık hat, ISDN veya ADSL
-Internet hesabı
İç Ağ/Dış
Ağ (Intranet/Extranet)
İç ağ
(Intranet/Extranet), TCP/IP protokol
kümesi ve Web teknolojisine dayanan
kurumiçi özel iletişim ağıdır.Temel
olarak, Internet'te kullanılan
protokol ve hizmetleri herkes açık
değil de kurum içinde özel amaçlı
kullanmaya dayanır.Kurumlar sahip
oldukları iç ağlarını bir güvenlik
duvarı aracılığıyla Internet'e
bağlayabilir; böylece kurum içinden
Internet'e erişimler sağlanabildiği
gibi, dışarıya yapılacak erişimlere
de belirli sınırlamalar altında izin
verilebilir.
Dış ağ (Extranet),
kurumların iç ağlarını
oluştururken,uzakta bulunan şube
veya ofislerini Internet gibi
herkese açık bir iletişim ortamı
üzerinden bağlamalarıyla oluşan özel
ağdır.Özel bilgilerin herkese açık
ortamlardan geçirileceği için,Dış
ağda anahtar sözcük şifreleme
(crypto) ve gizliliğin (security)
sağlanmasıdır.
Özel Sanal Ağ
(Virtual Private Network, VPN)
Özel Sanal Ağ, kuruma
ait özel bilgi ve verini Internet
gibi herkese açık ağlar üzerinfden
aktarılmasını sağlar.Internet gibi
geniş bir alana yayılmış bir ağın,
kurumsal bir işletmenin çok çok
uzaktaki ofislerinin veya trafik
yoğunluğu çok fazla olmayan
şubelerinin güvenli bir iletişim
yapılacak biçimde ınternet üzrinden
bağlanması sanal ağ oluşturması
anlamına gelir.
Merkez ve şubelerin Internet'e
çıkışlarında birer güvenlik duvarı
vardır.güvenlik duvarlarının, böyle
bir uygulamadaki işlevi, ileteşim
yapılacak noktalar arasında tünel
oluşturmasıdır. Bu tünel
üzerinden,özel bilgi ve veri
Internet'e çıkarılmadan önce
şifrelenir ve gelen şifrelenmiş
paketlerden gerçek veri elde edilir.
Özel sanal ağ
uygulamasında, temelde, biri
kullanıcı/geçityolu diğeri
geçityolu/geçityolu olarak
adlandırılan iki tür bağlantı
yapılır.Kullanıcı/geçityolu
bağlantısında (ki daha çok gezici
kullanıcılar için gereklidir.)
doğrudan kullanıcı bilgisayarı ile
geçityolu arasında bir şifrelenmiş
tünel kurulur.
Kullanıcı tarafında
yüklü olan yazılım gönderme
işleminden önce veriyi şifreler ve
VPN üzerinden alıcı taraftaki
geçityoluna gönderir; alıcının
verdiği yanıt da yine önce
geçityoluna gider ve orada
şifrelenerek kullanıcıya gönderilir.
Geçityolu/geçityolu
bağlantısında (yukarıda görüldüğü
gibi) birbiriyle iletişimde
bulunacak sistemler, kendi
taraflarında bulunan geçityoluna
başvururlar; kullanıcı sistemleri
verilerini geçityollarına gönderir
ve onlar kendi aralarında şifreli
olarak iletişimde bulunurlar.
vLAN
(Virtual LAN)
Sanal LAN (Virtual LAN
vVLAN ) bütünüyle bir LAN'ın sahip
olduğu portları üzerinde, yanlızca
konfigürasyon yapılarak, herhangi
bir fiziksel bağlantı değişikliği
yapılmaksızın daha küçük LAN'lar
oluşturmaktır.Sanal LAN oluşturmanın
temel gereksinimi, çalışma
gruplarına ait veri trafiklerinin
diğer çalışma gruplarını
etkilememesi ve kismi de olsa
gizlilik sağlanmasıdır.Sanal
LAN'lara ait erişim noktaları
(portlar) her ne kadar aynı cihaz
üzerinde olsa da, farklı sanal LAN
üzerindeki iki bilgisayarın
birbiriyle iletişimde bulunabilmesi
için, arada yönlendirici (vLAN
yönlendirici) benzeri bir cihaz veya
yönlendirme desteği olmalıdır.
Sanal LAN oluşturmak
için bir kaç yöntem
kullanılır.Bunlardan port tabanlı
olan genelde bir çok üretici
tarafından desteklenmektedir;
diğerlerini desteklemek cihazların
daha yetenekli olmasını gerekli
kılar:
-Port tabanlı (Herhangi
portun hangi vLAN'a ait olduğu
verilir.)
-MAC tabanlı ( vLAN
tablolarına üyelerinin MAC adresleri
girilir.)
-Protokol tabanlı
-Uygulama tabanlı
Ağ Yönetimi
(Network Magament)
Ağ yönetimi, tek bir
noktadan tüm ağ içerisindeki ağ
cihazlarını ve bilgisayarları
yönetmek, denetlemek ve
gerektiğindeyazılım güncellenmesi/
yüklenmesi yapımasını sağlar.
Böylece tüm sistemin gözlenmesi,
olabilecek arızaların önceden
sezilmesi, olabilecek darboğazların
tespit edilmesi, başarımın
arttılması, güvenliğin sağlanması ve
gerektiğinde konfigürasyon
değişikliklerinin kolayca yaplıması
sağlanır. SNMP, TCP/IP protokol
kümesinin ağ yönetim protokoludur.
SNMP
Ağ yönetimi protokolu
için en yaygın TCP/IP'nin SNMP'si
kullanılır. Bir TCP/IP ağ
içerisindeki ağ cihazlarının ve
bilgisayar sistemlerinin ağ yönetim
yazılmı (Network Magament Software,
NMS) ile denetlenmesi için
herbirinde SNMP yazılım parçası
(agent) olmalıdır. Bu yazılım
parçası ile ilgili cihazın durum
bilgileri NMS'e bildirilir. SNMP
yazılm parçasına sahip olamayan
cihazlar NMS yönetilemez. Ağ
yönetimi desteği olan cihazlara,
örneğin anahtara, HUB'a,
yönetilebilir anahtar (manageable
switch), yönetilebilir HUB
(manageable HUB) denir.
SNMP'nin çeşitli
uyarlamaları geliştirilmiştir. İlk
uyarlaması SNMP v.1 olarak
adlandırılmış olup daha sonra SNMP
v.2 geliştilmiştir. SNMP v.2 v.1'e
göre yönetim mimarisinin gelişmiş
olmasının yanısıra güvenlikle ilgili
özelliklere de sahiptir.
RMON,RMON2
RMON, uzaktan gözleme
(Remote MONitoring) anlamına gelen
bir özelliktir.RMON desteğine sahip
bütün cihazlar üzerine RMON sondası
(RMON probe ) olarak adlandırılan
yazılım parçası bulunur.Bu sonda
ilgili ağ cihazının sürekli olarak
gözler ve olağan dışı bir durumla
karşılaştığında durumu ağ yönetim
yazılımına iletir.RMON desteğine
sahip cihazlarda yönetim ve gözleme
koşulları bir kez
yerleştirildiğinde, NMS’in o cihazı
sürekli yoklamasına gerek
kalmaz.Böylece yoklamalar sonucu ağ
üzerinde fazladan tarfik
oluşmaz.RMON, veri bağı katmanı
düzeyinde gözleme yapma olanağı
verirken, daha sonra geliştirilen
RMON2, daha üst katmanlar üzerinde
gözleme olanağı verir.
AĞ İLETİŞİM
SİSTEMLERİ (Network Operating
Systems)
Ağ iletişim sistemi ağ
üzreindeki sistemlerde koşan ve tüm
ağ kullanıcıların her türlü iletişim
gereksinimini ve kaynak paylaşımını
sağlayan bir araçtır.Ağ iletişim
sistemleri hizmet veren konumunda
olup en çok bilinenleri Windows NT
ve NetWare’dir; UNİX işletim sistemi
de bünyesinde ağ özellikleri
barındırmaktadır.
PROTOKOLLER VE STANDARTLAR
Ağ zerindeki iki
bilgisayarın karşılıklı veri
aktarabilmesi ve ortak süreçler
(processes) yütrütebilmesi için
bilgisayarların birlikte çalışabilme
(interoperability) yeteneğinin
olması gerekir.Birlikte çalışabilme,
verici ve alıcı arasında
kullanılıcak işaretler, veri
formatları ve verinin değerlendirme
yöntemleri üzerinde anlaşmayla
mümkün olur.Bunu sağlayan kurallar
dizisi protokol olarak adlandırılır.
Protokol, ağın farklı
parçalarının birbirleriyle nasıl
etkileşimde ve iletişimde
bulunacağını belirler.
Standartlar ise her
üreticinin yuduğu ortak
tanımlamalardır.Örneğin RS232-C seri
bağlantını 9 veya 25 uçlu olması bir
standarttır.
PROTOKOL
KÜMELERİ
Halihazırda birçok
protokol kümesi
geliştirilmiştir.Bunlardan bazıları
yanlızca onu geliştiren üreticiler
tarafından kullanılırken birçoğu
açık sistem haline gelmiştir.Örneğin
DECnet, SPX/IPX, SNA ve XNS protokol
kümeleri sırasıyla Digital,
Novell.IBM ve Xerox firmaları
tarafından geliştirilmişlerdir.ve
yine bu firmalar tarafından
kullanılmaktadır.TCP/IP gibi bazı
protokol kümeleri ise bütün
üreticiler tarafından desteklenen,
tartışılmaz genel standartlar
olmuştur.
-TCP/IP
-Novell NetWare
-IBM SNA
-AppleTalk
TCP/IP, ınternet
uygulamasından dolayı gündemde olan
protokol kümesidir.Öyle ki, kendi
LAN’ında TCP/IP dışında IPX,
AppleTalk gibi protokol kümesi
kullannan yerler bile, ınternet
bağlantısı yapabilmek için TCP/IP
geçityolu kullnamak zorundadırlar.
TCP/IP
PROTOKOL KÜMESİ
TCP/IP ( Transport
Control Protocol /Internet Protocol
) tüm dünyada en yaygın olarak
kullanılan protokol kümesidir.Eğer
farklı ağ işletim sistemlerine veya
protokolüne sahip LAN’lar
birbirlerine bağlanmak istenirse,
büyük bir olaslıkla TCP/IP
seçilir.Çünkü hemenher işletim
sistemi için TCP/IP protokol
kümesini içeren ek yazılımlar
mevcuttur ve UNIX,NT gibi işletim
sistemleriyle beraber bile
verilmemektedir.
(bkz. Bölüm 3)
Bir ağ sistemi
seçileceği zaman, onun hangi
protokolları desteklediği en önce
gözönüne alınan parametredir.
Novell
NetWare Protokolleri
NetWare, bir ağ iletişim
sistemidir.TCP/IP gibi
kullanıcı/sunucu mimarisine sahip
olup, ilk olarak PC tabanlı
sistemler LAN oluşturulması için
tasarlandı (Novell Firması
).NetWare’de kullanılan
protokolların, standartların çoğu
Xerox’un XNS’protokol kümesinden
türetilmiştir.NetWare,halihazırda
varolan işletim sistemlerinin
çoğunu destekler.Örneğin
DOS,Windows,Macintos, OS/2 veya UNIX
ile yüklü sistemler NetWare tabanlı
ağlarda karşılıklı olarak
çalışabilirler.
NetWare’de OSI’nın 3.
katmanı karşılığı IPX protokoludur;
bir sistem, başka bir LAN’daki bir
sisteme veri paketi göndereceği
zaman, yönlendirme işini IPX
gerçekleştirir.SPX (sequensed Packet
Exchange ), bir ulaşım katmanı
protokolu olup bağlantıya yönelik
çalışır;aynı TCP/IP’nin TCP’si
gibi...
Netware, SPX/IPX
paketleri, IP kapsülleme yapılarak
TCP/IP ağlar üzerinde
taşınabilmektedir.NetWare ağlarda
kullanılan fiziksel katman,
halıhazırda varolan Ethernet,
TR(Token Ring), FDDI gibi LAN
teknolojileri olabilir; PPP
aracılığıyla WAN bağlantıları da
gerçekleştirilebilir.
Apple
Talk Protokolu
AppleTalk, Apple firması
tarafından kendi bilgisayarlarından
oluşan bir ağ ortamı desteklemek
üzere geliştirilmiş bir ağ protokol
kümesidir.Başlangıçta sadece bir LAN
içerisindeki sistemler arasında
kulanılması (Apple Talk Phase 1)
için düşünülen AppleTalk, daha
sonraki uyarlamasında (AppleTalk
Phase 2) daha büyük ağları da
destekleyen özelliklere sahiptir.
AppleTalk kullanıcı/sunucu tabanlı
dağıtılmış ağ mimarisine sahiptir.
Her kullanıcı, ağ üzerindeki
sistemlerde bulunan kaynakları
ortaklaşa paylaşırlar.
AppleTalk’da IP’ye
karşılıkDDP (Datagram Delivery
Protokol) kullanılır. DDP, uç
düğümler arasında bağlantısız
(connection-less) hizmeti veren bir
protokoldur.
AppleTalk tabanlı
ağlarda adresleme işi 16 bitlik ağ
numarası (network number) ve 8
bitlik sistem numarası (node number)
kullanılarak kotarılır ve 37.2,36.9
şeklinde yazılır;37 ve 36 ağ, 2 ve 9
sistem numaralarıdır.
Bölge (zone) kavramı AppleTalk
terminolojisinde sıkça kullanılır;
bölge, sanal LAN (vLAN) gibi
birbirleriyle mantıksal ilişkisi
olan sistemlerin gruplanmasıdır.
Aynı bölge içerisindeki sistemler,
birbirlerini, bir yönlendirmeye
gerek olmaksızın görürler; farklı
bölgedeki sistemlerin ileşimde
bulunabilmesi için bir yönlendirme
işine gerek vardır.
IBM SNA
Protokolu
SNA (System Network
Architecture), IBM tarafından (1974)
geliştirilen bir ağ mimarisidir. SNA
terminal ve yazıcı sistemlerin
büyük ana makinalara ağ üzerinden
bağlanılması için düşünülmüştür;
NCP, cluster controller gibi
terimler sıkça geçer. SNA, temel
olarak 4 katmanlı bir yapıya
sahiptir;Bunlar, Veri Bağı (Data
Link-DL), Fiziksel Birim (Physical
Unit-PU), Mantıksal Birim (Logical
Unit-LU) ve kullanıcı (user) olarak
adlandırılır.
Kulanıcı, iletişimde
bulunacağı zaman Mantıksal Birim(LU)
ile etkileşimde bulunur. Birçok LU
türü vardır ve herbirinin
kullanıcılara sunduğu hizmet türü
farklıdır. Bazı LU türleri (2-4, 7)
kullanıcı (terminal) ile program
arasında hizmet sunarken, bazıları
da (1,6.1,6.2) programlar arasındaki
etkileşim hizmet sunarlar. DL
katmanı, OSI’nin 1 ve 2.; PU,3; LU,
4-6 ve kullanıcı 7. katmana karşılık
düşerler.
Ethernet
& Token Ring
Ethernet ve Token Ring
birer LAN teknolojisidir; LAN
uygulamalarında yoğun olarak olarak
Ethernet teknolojisi
kullanılır.Ethernet ofis türü LAN
uygulamalarında en çok kullanılan
teknolojidir.Ancak Token Ring
endüstriyel uygulamalar için daha
iyi özelliklere sahiptir.
Ethernet
Ethernet ilk olarak 2.94 Mbps
hızında tasarlandı; ancak daha sonra
artan gereksinimi karşılamak üzere
10 Mbps,100 Mbps ve 1000 Mbps
hızlarında çalışan türevleri
geliştirilmiştir.
Ehernet ve türevleri olan Fast
Ethernet,Gigabit Ethernet LAN
tarafında vazgeçilmez (de facto) bir
standardıdır.
·
Ethernet (2.94, 5, 10 Mbps)
·
Fast Ethernet (100 Mbps)
·
Gigabit Ethernet (1 Gbps)
Her Ethernet kartın MAC adresi
olarak adlandırılan 48 bitlik bir
adresi vardır ve 00-23-c3-45-00-b3
şeklinde gösterilir; bu adres
tektir. LAN içerisindeki yerel
erişimler, gerçekte bu adresler
kullanılarak gerçekleştirilir.
Ethernet teknoljisine dayalı
ürünler desteklediği kablo türüne
göre sınıflanırlar. Bu sınıfların
gereksinim duyduğu kablo türü,
konnektör sonlandırılması ve kablo
uzaklığı farklıdır:
·
10Base-2 ? İnce(thin) koaksiyel
kablo
·
10Bsae-5 ? Kalın (thick) koaksiyel
kablo
·
10Base-T ? UTP,STP(bakır) kablo
·
10Base-F ? Fiber optik kablo
Koaksiyel kablo uygulaması düşük
hızlarda kaldığı için günümüzde pek
fazla tercih edilmemektedir; onun
yerine bakır ve Fiber Optik kablolu
uygulamalar tercih edilmektedir.
Yüksek hızlı Fast
Ethernet Teknolojisi genel olarak
100Base-T olarak gösterilir;
kablolama gereksinime göre
100Base-TX, 100Base-T4 ve 100Base-FX
adlı türevleri vardır.
·
100Base-TX ? 2 çiftli CAT 5 UTP,STP
·
100Base-T4 ? 4 çiftli Cat 3, Cat 4,
Cat 5 UTP
·
100Base-FX ? SM veya MM fiber optik
Gigabit Ethernet, 10Base-T’ye göre
100 kat daha fazla hızlı Ethernet
teknolojisidir; Gigabit Ethernet
kablolaması için FO kablo (802.3z)
ve Cat 5 UTP bakır kablo (802.3ab)
kullanılır:
·
1000Base-LX ? Fiber Optik (MMF veye
SMF)
·
1000Base-SX ? Fiber Optik (MMF)
·
1000Base-CX ? Dengeli bakır
·
1000Base-T ? Cat 5 UTP
Yola Erişim: CSMA/CD,
Ethernet’te yola erşim yöntemidir;
bu yöntemin bir düğüm veri
aktarmadan önce yolu dinler, eğer
yol, o anda diğer düğümler
tarafından veri aktarmak için
kullanılıyorsa, yolda bir taşıyıcı
(carrier) olduğunu sezer ve kendi
verisini yola çıkarmaz, bir süre
bekler. Eğer bir düğüm o anda yolda
taşıyıcı olduğunu sezdiği halde,
yola versini çıkarırsa çatışma
(collision) oluşur; veri aktarımı
gerçeklenmez. Çatışmanın çok olması
ağ başarımını düşürür.
Token
Ring (Jetonlu Halka)
Jetonlu Halkada (IBM
tarafından geliştirildi.1970)
düğümler birbirlerine halka şeklinde
bağlanırlar. Aktarım hızı olarak
4,16, 100 Mbps olan üç uygulaması
vardır.Düğümlerin birbirlerine halka
biçiminde bağlanmasından dolayı, her
düğüm fiziksel olarak komşu 2 düğüme
bağlıdır.
Jetonlu Halka ağının
kurulması MAU (Multistation Access
Unit) olarak adlandırılan ve
üzerinde uç sistemlerin bağlanması
için birden çok Token Ring portu
olan cihazlar kullanılır. Ağı
oluşturan MAU cihazlarına
bağlanacak cihazlar üzerinde hızına
göre 4, 16, 100 Mbps hızında Token
Ring NIC’ler olmalıdır; bunlar
adaptör kablolarla MAU’ya bağlanır.
Jetonlu Halkada , biri
veri aktarımı, diğeri jeton aktarımı
için iki tür çerçeve kullanılır.
Veri çerçevesi, bir düğümden
diğerine bilgi aktarılan çerçevedir;
Jeton çerçevesi ise, halkaya veri
çerçevesi çıkarmak isteyen düğüme o
hakkı vermeyi sağlayan özel bir kısa
çerçevedir. Çerçeve başlığı içindeki
bir bit, çerçevenin hangisi olduğunu
ayırt etmeye yarar.
Frame Relay,
X.25,ISDN,ADSL
Bunlar WAN veya
uzak bağlantılarda kullanılır.
Frame Relay & X.25
Frame Relay (FR), paket
anahtarlamalı bir WAN
teknolojisidir; X.25, bulut
teknolojisine dayanan ve paket
anahtarlamalı ağ (Packet Switching
Network, PSN) üzerinde senkron veri
aktarmı yaplımasını sağlayan bir
arayüz tanımlamasıdır. X.25’in
kendisi bir bulut teknolojisi
olmayıp, yanlızca Paket
Anahtarlamalı Ağ ile kullanıcı
sistemi arasında bir arayüz
tanımıdır.X.25 ile 64 Kbps band
genişliğine kadar çıkabilir; hata
sezme ve hata düzeltme özellikleri
X.25 tanımı içine koyulmuştur.genel
olarak bakıldığında Frame Relay’in
mimarisi ve işlevi X.25’e
benzer;X.25’ten daha basittir,ancak
daha yüksek hızlara çıkabilmekte ve
daha iyi hizmet kalitesi
alınabilmektedir.Frame Relay
tanımlamasi içerisine hata düzeltme
koyulmamıştır.
X.PAD (Packet
Assembler/Disassembler)
Asenkron terminaller gibi X.25
arayüzlü olmayan cihazlar, X.25
buluta PAD olarak adlandırılan
protokol dönüştürücüler üzerinden
bağlanır.
FR Sanal Kanalları
FR, X.25’e göre daha hızlı bir
iletişim ortamı sunar.Avrupa
standartlarında bu hız 64 Kbps’den
başlar, 2.048 Mbps’e (El) kadar
gider; Amerikan standardında
ise,56Kbps’den başlar,1.544 Mbps’ye
gider.
FR ‘de iletişim ortamları sanal
kanallar üzerinden
gerçekleştirilir.İki tür sanal kanal
(virtual channel) vardır;PVC olarak
adlandırılan, iki nokta arasında
kurulan kanalın sürekli kalmasına
dayanır; SVC ise gerektiği anda
bağlantının kurulması,aktarım işi
bittikten sonra sonlandırılması
esasına dayanır.
Frame Relay LAN’ları birbirine
bağlamak için kullanılır; böyle bir
bağlantıda, FR, LAN’lar üzerine
koşan IP,IPX,SNA gibi protokollardan
bağımsız bir iletim yolu
sunar.Dolayısıyla kurumsal internet
bağlantıları içinde kullanılabilir.
Frame Relay’de, aktarım yoluna, ona
her durumda taahhüt edilen bir band
genişliği atanır.Bu CIR (Committed
Informatıon Rate ) olarak
adlandırılır.CIR hızında iletişim
garanti altındadır;ancak CIR’ın
iletişim yapıldığında, sınırı aşan
çerçeveler, yol uygun değilse
atılabilir.Bir de EIR (Excess
Informatıon Rate ) olarak
adlandırılan bir band genişliği daha
vardır.Bu FR şebekesinin durumuna
bağlı olarak geçirilebilecek trafik
miktarını gösterir.EIR sınırı
aşamasına neden olan çerçeveler
atılır.
X.25 için en tipik uygulama, veri
tabanını tutulduğu ana bilgisayara
(host, mainframe) uzaktaki
terminallerden veya emülasyon yapan
PC’lerden erişimlerin yapılması
sağlanmaktadır.Aralarında yoğun
trafik olmayan LAN’ların birbirine
bağlanması için de kullanılabilir.
ISDN ( Integrated
Services Digital Network)
ISDN (Tümleşik Hizmetler Sayısal
Şebekesi ), aynı anda ses,veri,
resim ve görüntü aktarma olanağı
veren; bulut teknolojisine dayanan
ve sayısal iletişim ortamı sunan bir
ağ sistemidir.
ISDN, telefon şebekesinde olduğu
gibi çevrimli sayısal bağlantı kurma
olanağı sunar; numarası bilinen bir
aboneye, iletişimden önce çağrı
yapılarak bağlantı kurulur ve
iletişim gerçekleştirildikten sonra
bağlantı koparılır.ISDN,BRI ve PRI
olarak adlandırılan iki tür hizmet
sunar:
-BRI hizmeti
Kullanıcı verisi için 128 Kbps’lik
band genişliğine sahip olup, 2B+D
olarak da gösterilir;herbiri 64
Kbps olan iki tane B kanalı, 16Kbps
olan bir tane D kanalı içerir.
-PRI hizmeti
Kullanıcı verisi için 2 Mbps’lik
band genişliğine sahip olup,herbiri
64 Kbps olan 30 tane B kanalı ve D
kanalı (30B+D) içrir.
B kanalı veri aktarımı, D kanalı
ise işaretleşme, senkronizasyon
için kullanılır.
ISDN Bağlantı Arayüzleri
ISDN ağ, uçtan uca bir çok arayüz
noktalarına sahip olacak şakilde
tasarlanmıştır; bir cihaz, kendi
üzerinde sahip olduğu ISDN
özelliğine göre en uygun bağlantı
arayüz noktasından bağlanır.
ISDN ağda tanımlı olan TE2, TE1, TA,
NT2, NT1 olarak adlandırılan
birimlerin anlamları şöyledir:
TE2 (Terminal Equıpment
1)
ISDN özelliği olmayan standart
sistemlerdir; üzerlerinde RS-232,
V.35 ve X.21 gibi portlar
bulunur.Bu tür sistemler ISDN ağa R
noktasından TA aracılığıyla
bağlanabilirler.
TE1 ( Terminal Equıpment
1)
ISDN özelliğine sahip uç cihazları
gösterir;ISDN telefon, ISDN ağ
kartları v.b gibi yalın ISDN
cihazları S noktasından bağlanırlar.
TA (Terminal Adapter )
ISDN özelliği olmayan sistemlere
ISDN özellik kazandıran birim
TA’dır.Tüm standart sistemler bir TA
üzerinden ISDN ağa eklenebilir.
NT2 ve NT1 ( Network
termınatıon1 ve 2)
Ağ sonlandırma birimleri, NT2 ve
NT1, 4telli abone bağlantısını 2
telli hale dönüştüren
birimlerdir.NT!, yanlızca fiziksel
katman özelliğine sahiptir ve
genelde ISDN hizmeti sunan şirketin
ISDN ağı içerisinde kalır.NT2 ise,
ISDN’nin ilk üç katmanına ait
işlevleri destekler.Uygulamada,
PBX’ler NT2 özelliğine sahiptirler.
Genel olarak , bağlantı arayüz
noktalarından S, BRI; T, PRI
bağlantısı için kullanılır.Bazı
cihazlar S ve T bağlantı arayüz
noktalarının herikisini de
destklemektedir.Bu şekilde destek
S/T bağlantı arayüzü olarak
anılırlar.
Sayısal yapısı ve sunduğu hizmet
türleri açısından ISDN hem WAN
bağlantılarında ana hat (trunk) veya
yedek bağlantı olarak
kullanılabilirler; hem de küçük ofis
/ev kullanıcıları için çevrimli
uzak bağlantı olanağı sağlar. ISDN
esnek, başarımlı ve kaliteli bir
bağlantı ortamı sunar.
ADSL (Asymmetric Digital
Subscriber Line)
Kullanıcılara bakır telefon hattı
üzerinden konuşmanın yanı sıra
yüksek hızlarda veri haberleşmesi
ortamı sağlayan bir teknolojidir.
Ortamın alış yönündeki hızı 1.5
Mbps’ten başlayıp 8 Mbps’e, gönderiş
yönünde ise 16 Kbps’ten başlayıp 576
Kbps’e kadar olabilmektedir.
Bir ADSL bağlantı üzerinde 3
temel iletim kanalı vardır: alış
(downsteam), gönderiş(upstream) ve
POTS kaalı olarak adlandırılır. Alış
kanalı yüksek band genişliği sunar;
kapasitesi Mbps’ler mertebesindedir.
Gönderiş kanalı Kbps’ler
düzeyindedir. ADSL hizmeti alabilmek
için hizmeti sunan şirketin
belirlediği hızları destekleyen bir
ADSL modem alınmalıdır.
POTS (Plain Old Telephone Service)
kanalı, ADSL iletim ortamı üzerinden
telefon konuşmasını aktarmak için
kullanılır.ADSL bağlantılarda
bilinen bakır büklümlü çift
kablolama alt yapısı kullanılır; bir
bağlantını iki ucu arasındaki
mesafe, alış ve gönderiş kanallarını
bant genişliklerine, kablonun çapına
ve kablolamanın durumuna bağlıdır.
Genel olarak hız mesafe arasındaki
ilişki aşağıdaki gibi verilebilir;
·
1.5-2 Mbps için : ~5 Km.
·
6.1 Mbps için : ~3-3.5 Km.
|
